Een korte geschiedenis van televisie

Elektronische televisie verving mechanische scanning door een kathodestraalbuis, die een stuurbare elektronenbundel gebruikte om een beeld rechtstreeks te scannen, een aanpak die een aanzienlijk hogere resolutie en een stabieler, flikkervrij beeld mogelijk maakte. De ontwikkeling van elektronische televisie betrok onderzoekers in verschillende landen tijdens de jaren 1920 en 1930, en tegen de tweede helft van de jaren 1930 waren verschillende landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, begonnen met regelmatige elektronische televisie-uitzendingen, over het algemeen op verschillende plaatsen onderbroken of vertraagd door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Na de oorlog verspreidde elektronische televisie zich snel over Noord-Amerika en Europa tijdens de late jaren 1940 en 1950 en werd in die periode in veel landen een gangbaar huishoudelijk item, waarbij uitzendstandaarden en ontvangertechnologie snel volwassen werden naarmate de adoptie groeide.

Zwart-wittelevisie bleef de norm tot in de jaren 1940 en een groot deel van de jaren 1950, terwijl verschillende kleursystemen werden ontwikkeld en getest. In de Verenigde Staten werd een kleurentelevisiestandaard commercieel aangenomen tijdens de jaren 1950, al verliep de vroege adoptie geleidelijk vanwege de kosten van kleurenontvangers en aanvankelijk beperkte kleurenuitzendingen. In Europa kwam kleurenuitzending over het algemeen wat later, vanaf het midden tot eind van de jaren 1960, met gebruik van andere kleurcoderingsstandaarden die apart van de Amerikaanse werden ontwikkeld, een divergentie die televisieapparatuur en compatibiliteit tussen regio's decennialang daarna beïnvloedde.

Tegen de jaren 1970 was kleurentelevisie de gangbare standaard geworden op de meeste ontwikkelde televisiemarkten, waarbij zwart-wittoestellen geleidelijk uit productie werden genomen naarmate kleurenontvangers betaalbaarder werden.

De afstandsbediening veranderde op een vrij directe manier hoe mensen televisie gebruikten, waardoor kanaal wisselen en volume aanpassen iets werd dat vanuit een stoel gebeurde in plaats van bij het toestel zelf, wat op zijn beurt kijkgewoonten beïnvloedde en, uiteindelijk, hoe omroepen nadachten over het vasthouden van de aandacht van een publiek tegen het gemak van kanaalwisselen.

Standaarddefinitie-uitzending, met een relatief laag pixelaantal naar de maatstaven van vandaag, bleef de norm tot in de jaren 2000 in de meeste landen, waarna hogedefinitie- (HD-) uitzending en HD-ready- en Full HD-televisies gedurende de jaren 2000 en tot in de jaren 2010 gangbaar werden. Vanaf het midden van de jaren 2010 werd 4K UHD, met een resolutie van 3840 bij 2160 pixels, breed beschikbaar en steeds betaalbaarder, en is sindsdien de standaardresolutie geworden voor nieuwe televisies boven instapformaten, met 8K beschikbaar aan de bovenkant al blijven content en uitzendondersteuning ervoor beperkt.

OLED-televisietechnologie, waarbij elke pixel zijn eigen licht produceert in plaats van te vertrouwen op een aparte achtergrondverlichting, bereikte de consumentenmarkt tijdens de jaren 2010, met perfecte zwartniveaus per pixel, en is sindsdien een gevestigde premiumtechnologie geworden naast geavanceerde lcd-varianten zoals QLED en Mini-LED achtergrondverlichte schermen. Naast resolutie heeft het afgelopen decennium ook formaten met hoog dynamisch bereik, bredere kleurmogelijkheden en slimme, met internet verbonden functies als standaard onderdeel van een moderne televisie gebracht, een aanzienlijke afstand van de flikkerende mechanische schijven van de jaren 1920.

Gedurende het grootste deel van de geschiedenis van televisie was het toestel zelf gewoon een scherm en tuner, met aparte boxen, van videorecorders tot gameconsoles tot vroege settopboxen, die al het andere afhandelden. Gedurende ongeveer de afgelopen vijftien jaar is dat aanzienlijk veranderd: een moderne televisie bevat meestal een ingebouwd besturingssysteem, internetverbinding en een bibliotheek aan streamingapps als standaard, naast de traditionele uitzendtuners. Deze verschuiving heeft niet alleen veranderd hoe televisietoestellen worden gebruikt, maar ook hoe ze worden ontworpen, waarbij rekenkracht, software-updates en app-ecosystemen nu een routinematig onderdeel zijn van het kopen en gebruiken van een televisie, naast de beeldtechnologie zelf. Onze gids over smart-tv-platforms behandelt dit recentere hoofdstuk in detail.

Wie heeft televisie uitgevonden?

Televisie ontwikkelde zich geleidelijk door bijdragen van veel uitvinders en ingenieurs in verschillende landen vanaf de jaren 1880, in plaats van via één uitvinder of één moment, en overspande mechanische en later elektronische benaderingen gedurende meerdere decennia.

Wanneer werd kleurentelevisie gangbaar?

Kleurentelevisie werd commercieel beschikbaar in de Verenigde Staten tijdens de jaren 1950 en in het grootste deel van Europa vanaf het midden tot eind van de jaren 1960, al duurde brede huishoudelijke adoptie in beide regio's langer en liep dit door tot in de jaren 1970 naarmate ontvangerprijzen daalden.

Waarom verdwenen plasmatelevisies?

Lcd-technologie verbeterde in beeldkwaliteit en werd goedkoper om op schaal te produceren, wat de voordelen van plasma geleidelijk uitholde, en de productie van plasmatelevisies werd grotendeels afgebouwd tegen het midden van de jaren 2010.

Wat verving de kathodestraalbuis?

Platteschermtechnologieën, voornamelijk lcd en, voor een periode, plasma, vervingen de kathodestraalbuis vanaf eind jaren 1990, waarbij OLED later opkwam als een verder alternatief voor premiumtelevisies.